حیات ۳٫۸ میلیارد سال پیش شروع شد، حشرات ۲۹۰ میلیون سال پیش تنوع یافتند، ولی نسبِ انسانها و شامپانزهها همین ۵ میلیون سال پیش از هم جدا شد. دانشمندان چگونه تاریخِ رویدادهای فرگشتی که سالها از آنها میگذرد را تعیین میکنند؟ اینجا به چند روش و ملاک که دانشمندان برای تعیینِ زمانِ این رویدادها استفاده میکنند اشاره میکنیم:
۱) زمانسنجی رادیومتری بر «نیمهعمرِ واپاشیِ عناصرِ رادیواکتیو»1 تکیه میکند تا امکان تاریخگذاریِ بیواسطهٔ سنگها و مواد را به دانشمندان بدهد.![]()
۲) چینهشناسی2 یک توالی از رویدادها را بهدست میدهد که میتوان زمانهای نسبی را از آنها استقراء کرد.![]()
۳) ساعتِ مولکولی به دانشمندان اجازه میدهد با استفاده از مقدارِ واگراییِ ژنتیکی جانداران و استقراء معکوس زمان تقریبی را تخمین بزنند.![]()