جهشها تغییراتی در اطلاعاتِ موجود در مادهٔ ژنتیکی هستند. برای بیشترِ جانداران، این یعنی تغییر در توالیِ DNA، مادّهٔ وراثتیِ حیات. DNA چگونگیِ ظاهر، چگونگی رفتار و فیزیولوژی (در واقع همهٔ جوانب زندگی) جاندار را تحت تاثیر قرار میدهد. در نتیجه، تغییر در DNA جاندار میتواند موجب تغییر در همهٔ جوانب زندگی او شود.
جهشها تصادفی هستند
جهشها میتوانند برای جاندار سودمند، بیاثر یا مضر باشند؛ اما جهشها «سعی» نمیکنند چیزی که جاندار به آن «نیاز» دارد را فراهم کنند. از این جهت جهشها تصادفی هستند -خواه جهشی خاص رخ دهد یا نه، ربطی به مقدارِ سودمند بودنِ آن ندارد.
اینطور نیست که همهٔ جهشها برای فرگشت تعیینکننده باشند
از آنجا که همه سلولهای بدن ما حاوی DNA هستند، موقعیتهای فراوانی برای رخ دادنِ جهش وجود دارد؛ اگرچه، اینطور نیست که همهٔ جهشها برای فرگشت اهمیت داشته باشند. «جهشهای غیرجنسی1» در سلولهای غیرتناسلی رخ میدهد و به فرزندان منتقل نمیشود.
برای مثال، رنگِ زرد روی نیمی از یک گلبرگِ این لالهٔ قرمز در اثر یک جهش غیرجنسی ایجاد شده است. دانههای این لاله حاویِ این جهش نیستند. سرطان نیز در اثر جهشهای غیرجنسی ایجاد میشود؛ جهشهایی که باعث میشوند یک ردهٔ سلولیِ خاص (مثلاً در پستان یا مغز) به شکلی مهارنشده تکثیر شود. چنین جهشهایی بر فردی که آنها را حمل میکند اثر میگذارند، ولی مستقیماً به فرزندان منتقل نمیشوند.
عکس از ویکیپدیا، اثر LepoRello، تحت مجوز CC BY-SA 3.0.
تنها جهشهایی که برای فرگشتِ تنوع حیات اهمیت دارند آنهایی هستند که میتوانند به فرزندان منتقل شوند. این جهشها در سلولهای جنسی مانند تخمک و اسپرم رخ میدهند و «جهش رگهٔ زایشی2» خوانده میشوند.